काठमाडौं, ३० भदौ २०८३ । लामो समयदेखि आशंका गरिँदै आएको विषयलाई पुष्टि गर्दै अमेरिकाले अन्तरिक्षमा शत्रुतापूर्ण गतिविधि रोक्न प्रयोग गर्न सकिने हतियार तैनाथ गरेको स्वीकारेको छ ।
अमेरिका र उसका सहयोगी राष्ट्रविरुद्ध हुने शत्रुतापूर्ण गतिविधिलाई निष्प्रभावी बनाउन डिजाइन गरिएका ‘अन–अर्बिट स्पेस कन्ट्रोल वेपन्स’ अमेरिकासँग उपलब्ध रहेको स्पेस फोर्सका प्रवक्ताले बताएका छन् । अन्तरिक्षमा चीन र रुससँगको सैन्य प्रतिस्पर्धा तीव्र भइरहेका बेला अमेरिकाले यो स्वीकार गरेको हो ।
अमेरिकी स्पेस फोर्सका अनुसार, चीनले सैन्य आधुनिकीकरणअन्तर्गत अन्तरिक्ष तथा ‘काउन्टरस्पेस’ क्षमता विकास गरिरहेको छ । रुसले अन्तरिक्षलाई भविष्यका युद्धको महत्त्वपूर्ण क्षेत्रका रूपमा लिएको छ ।
स्पेस फोर्सका अपरेसन प्रमुख जनरल चान्स साल्ट्जम्यानले यस वर्ष जुलाईमा चीनले लक्ष्य पहिचान गरी नष्ट गर्न सक्ने अन्तरिक्ष–आधारित हतियारसहितका क्षमता तीव्र गतिमा विकास गरिरहेको बताएका थिए । उनले यसलाई अमेरिकाका निम्ति ‘उल्लेख्य खतरा’ भनेका थिए ।
अमेरिकी वायुसेना सचिव ट्रोय मिन्कले सोमबार आयोजित ‘एयर, स्पेस, साइबर कन्फरेन्स’मा अमेरिकाले पहिलोपटक अन्तरिक्षमा तैनाथ हतियारको उपस्थिति स्वीकार जानाजानी गरिएको बताएका छन् । अमेरिकाको सैन्य तथा आर्थिक सुरक्षाका निम्ति अन्तरिक्ष महत्त्वपूर्ण भएकाले त्यहाँ स्वतन्त्र रूपमा काम गर्न सक्ने क्षमता कायम राख्नु आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ ।
मिन्कले ‘स्पेस–बेस्ड इन्टरसेप्टर’ कार्यक्रम र ‘स्पेस–बेस्ड एयर–मुभिङ टार्गेट इन्डिकेसन’ नक्षत्रलाई अन्तरिक्षमा राखिएका दुई हतियार प्रणालीका रूपमा उल्लेख गरेका छन् । पहिलो प्रणाली राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको ‘गोल्डेन डोम’ मिसाइल रक्षा कार्यक्रमअन्तर्गत रहेको जनाइएको छ ।
यद्यपि, मिन्कले यी प्रणालीको वास्तविक क्षमता, परीक्षण वा सञ्चालनसम्बन्धी थप विवरण सार्वजनिक गर्न अस्वीकार गरेका छन् ।
पृथ्वीको कक्षमा उपग्रह र तिनका अवशेषको संख्या निरन्तर बढिरहेको छ । अन्तरिक्षको बढ्दो सैनिकीकरणले कक्षीय भिडन्त र अन्तरिक्षमा फोहोरको जोखिम समेत थप जटिल बनाइरहेको छ ।
स्पेसएक्सले मात्र हाल करिब ११ हजार स्टारलिंक उपग्रह सञ्चालन गरिरहेको छ । आगामी वर्षहरूमा थप उपग्रह प्रक्षेपण गर्ने योजना बनाएको छ ।
